De kunstwerken die op deze site zijn te zien vormen een onlosmakelijk deel uit van het aggregatie-dynamische project. Hieronder schets ik in het kort hoe de kunstwerken in de theorie passen. Alhoewel de kunstwerken een relatie hebben met de theorie die ik probeer te ontwikkellen, heb ik steeds getracht te bereiken dat de kunstwerken los daarvan aanspreken of mooi zijn. De kunstwerken moeten los van mijn theoretische belangstelling kunnen functioneren.
De projecten TELL ME ALL ABOUT IT, HOFJE VAN STAATS, BRUL VAN DER VEER en de serie TOKENS gaan allemaal over de vragen: wat is tekst? wat is een codering? wat denken computers van mensenlijke tekst? De laatste vraag werd gemotiveerd door commotie die in Nederland ontstond rond het jaar 2000. Denk aan de film Fitna, de moord op Theo van Gogh, de opkomst van anti-Islam sentimenten in de populistische politiek. Het TOKEN tweeluik Bijbel-Koran (GRAFIEK) was de eerste in de serie. Ik wilde ermee zeggen: het geruzie van mensen over deze tekst is een achterhoede gevecht. De relevante vraag is: wat denken autonoom handelende computersystemen van Bijbel en Koran? Deze laatste vraag is nu zeer actueel geworden door de ontwikkeling in de Artificial Intelligence. Denk aan Chatbots, Large Language Models, agency van AI-systemen.
Het project REBOOT is een groot project met de medewerking van 10 Nederlandse denkers. Het ging over de vraag hoe hoe mensenlijke waardigheid, humaniteit en verlicht denken stand kunnen houden in een toenemend door niet-neutrale techniek gedomineerde wereld. We vallen in die wereld en we kunnen niet terug. Maar hoe gaan we niet verloren en blazen we het rentmeesterschap over de aarde weer leven in? Deze vragen zijn ook in dit geval alleen maar actueler geworden nu AI-bedrijven waarschuwen dat hun AI-systemen ons kunnen vernietigen. Ik vind dat onzin, maar dat toelichten voert hier te ver.
De series als KLONKEN, SCHRAFS (RUIMTELIJK WERK) gaan over elementaire constructies en over gehelen en delen. De werken reflecteren op het 'Ding an sich', objectivisme versus subjectivisme, het al dan niet bestaan van kennisfundamenten (vgl. Richard Rorty). Ze vragen ook naar een grammatica onder complexiteitsgroei. En welke uitdrukkingen zijn daarin wel en welke niet mogelijk. Kunnen totaal onbruikbare dichtgeschoefde dozen ontstaan en bestaan?
De BIOPTEN (GRAFIEK) dienen om de grens te laten vervagen tussen de objecten en organismen die we menen waar te nemen. Een buitenaardse bioloog, bijvoorbeeld van Mars, ziet niet het verschil tussen een hoofd en de bril die erop staat. Zoals biologen betaamt neemt ook deze bioloog een biopt en kijkt wat voor structuren te ontwaren zijn. We zullen niks van de wereld begrijpen meen ik als we vasthouden aan de ogenschijnlijk waarneembare dingen om ons heen. Het aggregatie-begrip uit de Aggregatie-dynamica proebeert dit conceptuele tekort van het dingendenken te ondervangen.
De CONVERSATION PIECES (RUIMTELIJK WERK) gaan over interacties. Het punt is dat we niet moeten denken in termen van dingen maar in termen van processen (vgl. de filosofie van Iain Mcgilchrist).
Bij aanvang van het aggregatie-dynamische project wilde ik zowel kunstwerken maken, alswel over Aggrgatie-dynamica schrijven. Maar dat bleek niet te werken. Na ruim twaalf jaar moest ik constateren dat van theorievorming weinig terecht kwam. Ik besloot te stoppen met het maken van kunst en me te richten op de theorie. Het REBOOT project vormt daarmee een eindpunt, als kunstwerk, en een nieuwe start, als boek (Zie voor beide onder PROJECTEN/REBOOT of klik hier.) Dat begon met zoeken naar bruikbare theoretische aanknopingspunten voor mijn intuïties bij de Aggregatie-dynamica. Ik keek bijvoorbeeld naar Franse filosofen zoals Latour, en zocht in de techniekfilosofie, systeemtheorie en techniekhistorie. Dat laatste leverde in samenwerking met Gerard Alberts wat op, het boek Computerpioniers. Dat was leuk, maar toch niet wat ik zocht. Het was met name de ecologie die wel aanknopingspunten gaf.